Przegląd UDT: jak się przygotować i nie tracić czasu

10 sierpnia 2025

W firmach, które pracują maszynami, przegląd UDT potrafi zatrzymać sprzęt bardziej skutecznie niż awaria. Nie dlatego, że UDT „czepia się dla zasady", tylko dlatego, że terminy, dokumenty i przygotowanie maszyny zwykle żyją w kilku miejscach naraz: w segregatorze, w notatniku, w głowie jednej osoby.

W tym artykule dostajesz praktyczny przewodnik: kiedy przegląd UDT jest wymagany, jak się przygotować, jakich błędów unikać i jak ogarnąć terminy w firmie tak, żeby nie było przestojów.

Na start, jeśli chcesz pełen kontekst o badaniach i zasadach, zobacz też: kompleksowy poradnik o badaniach UDT.

Czym jest przegląd UDT i kogo dotyczy

„Przegląd UDT" potocznie bywa używany zamiennie z „badaniem UDT", ale w praktyce chodzi o czynności związane z dozorem technicznym urządzeń podlegających UDT: badania okresowe, doraźne, odbiory, decyzje i warunki eksploatacji. Dokładne nazewnictwo i zakres zależą od rodzaju urządzenia oraz jego statusu. Więcej informacji o tym, co i kiedy podlega dozorowi znajdziesz na stronie UDT.

Kiedy jest wymagany

Najprościej: wtedy, gdy masz urządzenie podlegające dozorowi technicznemu i chcesz je legalnie eksploatować. Terminy i rodzaj badania wynikają z decyzji UDT, dokumentacji urządzenia oraz przepisów. Szczegółowe informacje o rodzajach badań znajdziesz w ustawie o dozorze technicznym.

W praktyce przegląd/badanie „wymagany" jest zwykle w sytuacjach typu:

• badania okresowe w cyklu narzuconym decyzją
• badania po naprawach, modernizacjach, zmianach istotnych
• dopuszczenie do eksploatacji po rejestracji lub zmianie warunków użytkowania (zależnie od urządzenia)

Kogo dotyczy w firmie

Nie tylko właściciela. W procesie „obrywa" zwykle:

• dyspozytor lub osoba planująca roboty (bo nagle brakuje maszyny)
• serwis lub mechanik (bo trzeba „na wczoraj" przygotować sprzęt)
• operator (bo na miejscu okazuje się, że czegoś brakuje lub urządzenie nie jest gotowe)

Jakie dokumenty i dane przygotować

Najczęstszy problem nie jest techniczny. To papierologia i kompletność danych. W wielu firmach dokumenty są „gdzieś tam", a w dniu badania zaczyna się bieganie i pojawiają się nerwy.

Dokumenty, które warto mieć pod ręką (zależnie od urządzenia)

Poniżej znajduje się lista praktyczna. Dokładny zestaw zależy od typu urządzenia i decyzji UDT. Szczegółowe wymagania znajdziesz na stronie UDT dotyczącej przygotowania do badań.

• decyzja UDT / dokument dopuszczenia do eksploatacji (jeśli dotyczy)
• dokumentacja urządzenia (DTR lub odpowiednik, jeśli wymagany)
• protokoły wcześniejszych badań / wpisy z rewizji (jeśli prowadzone)
• dokumenty napraw, modernizacji, wymian elementów (jeśli były)
• dane identyfikacyjne urządzenia: numer fabryczny, typ, rok, udźwig, konfiguracja (to przyspiesza każdą komunikację)

Dane organizacyjne

• gdzie jest maszyna i kto ją udostępnia do badania
• czy jest dostęp do miejsca pracy i czy można bezpiecznie wykonać czynności (np. rozstawienie, próby)
• kto odpowiada za obecność operatora, kluczyków, dokumentów i osprzętu

Checklista przygotowania sprzętu

Tu nie chodzi o „wypucowanie" maszyny. Chodzi o to, żeby inspektor mógł wykonać badanie, a Ty nie tracił dnia na improwizację. Jeśli w Twojej firmie pracuje konserwator UDT, upewnij się, że ma odpowiednie kwalifikacje i że dokumentacja jest kompletna - zobacz jak poukładać współpracę z konserwatorem.

Na co zwrócić uwagę przed przeglądem UDT

• sprawdź, czy maszyna jest dostępna w terminie (nie zaplanowana na zlecenie)
• zapewnij operatora lub osobę uprawnioną do obsługi na czas badania
• przygotuj osprzęt potrzebny do prób (zależnie od urządzenia)
• upewnij się, że urządzenie jest sprawne do wykonania prób ruchowych
• sprawdź oznaczenia identyfikacyjne urządzenia (tabliczka, numer)
• przygotuj miejsce: bezpieczne, dostępne, z możliwością wykonania czynności
• zbierz dokumenty do jednego pakietu: decyzja, DTR, protokoły, naprawy

Najczęstsze przyczyny problemów

W większości firm problemy powtarzają się jak kalki. Warto je potraktować jak listę kontrolną ryzyk.

1) Brak kompletu dokumentów

Najczęściej brakuje jednego elementu: decyzji, DTR, potwierdzeń napraw.

2) Maszyna zaplanowana na robocie w dniu badania

Klasyczna sytuacja: ktoś zarejestrował zlecenie, bo maszyna była wolna, a termin UDT był już wpisany w innym miejscu, np. w notesie.

W takiej sytuacji najlepiej zarejestrować zlecenie na inną maszynę, a termin UDT przesunąć na inny dzień.

3) Brak osoby do udostępnienia urządzenia

Inspektor przyjeżdża, a na miejscu nie ma operatora, kluczyków, czy osoby uprawnionej.

4) Nieprzygotowane miejsce badania

Brak dojazdu, brak miejsca na czynności, kolizje na placu, brak możliwości bezpiecznego wykonania prób.

5) Niesprawność uniemożliwiająca przeprowadzenie prób

Nie chodzi o kosmetykę. Chodzi o realną sprawność elementów potrzebnych do testów.

6) Brak spójnego „właściciela" procesu

Nikt formalnie nie odpowiada, więc każdy myśli, że „ktoś inny to ogarnie".

7) Brak procedury po badaniu

Wynik i nowy termin lądują na kartce, w skrzynce mailowej albo w głowie jakiejś osoby po czym problem wraca.

Najczęstsze błędy

• Planowanie zleceń bez uwzględnienia terminów UDT (brak blokady w grafiku)
• Trzymanie dokumentów „w kilku segregatorach" zamiast w jednym zestawie na maszynę
• Odkładanie przygotowania na „dzień przed" (a potem brakuje czasu na naprawy)
• Brak potwierdzenia terminu i miejsca badania z wyprzedzeniem
• Liczenie, że operator „na pewno ma wszystko" (a dokumenty są w biurze)
• Nieodnotowanie wyniku badania i kolejnego terminu w jednym systemie
• Brak planu awaryjnego: co jeśli maszyna nie przejdzie albo termin się przesunie?
• Niewpisanie terminu UDT jako priorytetu w tygodniowym planie dyspozytora

Jak ogarnąć terminy w firmie, żeby nie gasić pożarów

Jeśli masz więcej niż kilka maszyn, „pamiętanie" nie działa. Potrzebujesz procesu.

Minimum, które robi różnicę

• jedna lista terminów UDT dla wszystkich maszyn (nie w kilku miejscach)
• przypomnienia z wyprzedzeniem (żeby mieć czas na przygotowanie)
• blokada maszyny w grafiku na dzień badania
• przypisany właściciel: kto odpowiada za dokumenty, kto za przygotowanie techniczne, kto za plan

Pro tip dla dyspozytora

Planuj tydzień w przód z uwzględnieniem terminów. Zlecenia da się przesunąć dzień wcześniej. Terminu UDT często nie przesuniesz „na jutro".

Jeśli chcesz mieć porównanie kosztów i lepiej planować budżet, zajrzyj też tutaj: UDT - cennik badań.

Podsumowanie

Przegląd UDT to temat, który w firmie działa jak test organizacji. Jeśli masz terminy i dokumenty w jednym miejscu, badania są rutyną. Jeśli masz je „w rozproszeniu", prędzej czy później wpadniesz w przestój albo konflikt ze zleceniem.

Zrób checklistę, przypisz odpowiedzialność i trzymaj terminy w jednym systemie. To nie jest „papierologia". To jest ciągłość pracy sprzętu.

Jak to wdrożyć w Dyspozytorze Maszyn

1. Dodaj maszynę i uzupełnij jej kluczowe dane (typ, identyfikacja, notatki).
2. Dodaj termin UDT jako ważną datę i ustaw przypomnienie z wyprzedzeniem.
3. Przy planowaniu zleceń korzystaj z kalendarza i dodawaj zlecenia , sprawdzaj dostępność maszyn, a dzień badania blokuj w kalendarzu.

Najczęstsze pytania dotyczące przeglądu UDT

Czy przegląd UDT jest obowiązkowy dla każdej maszyny budowlanej?

Nie. Obowiązek dotyczy urządzeń podlegających dozorowi technicznemu, a to zależy od rodzaju urządzenia i przepisów. Więcej informacji znajdziesz na stronie UDT dotyczącej urządzeń podlegających dozorowi.

Jak często są przeglądy/badania UDT?

Częstotliwość zależy od rodzaju urządzenia i warunków z decyzji UDT. Dla urządzeń z dozorem pełnym zwykle jest to co 12 miesięcy, dla dozoru ograniczonego co 24-36 miesięcy. Szczegóły znajdziesz w decyzji UDT dla danego urządzenia.

Co jeśli maszyna nie przejdzie badania?

W praktyce oznacza to konieczność usunięcia nieprawidłowości i ponownego podejścia, zgodnie z procedurą dla danego urządzenia. Inspektor wskaże konkretne usterki do usunięcia.

Czy muszę mieć operatora na badaniu?

Często tak, bo urządzenie może wymagać obsługi do wykonania prób. Wymagania zależą od typu urządzenia i zakresu badania. Najlepiej upewnić się przed terminem badania.

Jakie dokumenty są najważniejsze?

Zwykle kluczowe są decyzja/dopuszczenie UDT, dokumentacja urządzenia (DTR) oraz historia badań i napraw. Dokładny zakres zależy od urządzenia. Więcej szczegółów znajdziesz w naszym kompleksowym poradniku o badaniach UDT.

Czy da się przesunąć termin przeglądu UDT?

To zależy od organizacji i zasad danej jednostki oraz dostępności terminów. Najlepiej planować z wyprzedzeniem i kontaktować się z UDT wcześniej, jeśli potrzebujesz zmiany terminu.

Jak najlepiej pilnować terminów w firmie z wieloma maszynami?

Trzymaj wszystkie terminy w jednym miejscu, ustaw przypomnienia i blokuj maszyny w grafiku na dzień badania. To eliminuje "niespodzianki". Warto używać narzędzi do zarządzania flotą maszyn, które automatycznie przypominają o nadchodzących terminach.