Konserwator UDT: co robi i jak współpracować, żeby nie było problemów

15 września 2025

W wielu firmach konserwator UDT pojawia się dopiero wtedy, gdy coś się sypie: przegląd UDT jest nieprzygotowany, brakuje wpisów w dokumentacji, maszyna stoi, a klient czeka. Problem rzadko leży w braku umiejętności technicznych, ale w braku planowania współpracy i dokumentów.

W tym artykule dowiesz się, kim jest konserwator UDT, jakie ma obowiązki i jak ustawić proces w firmie, żeby uniknąć przestojów.

Pełny kontekst badania UDT znajdziesz w naszym artykule: kompleksowy poradnik o badaniach UDT.

Kim jest konserwator UDT i kiedy jest potrzebny

Konserwator UDT wykonuje czynności konserwacyjne przy maszynach budowlanych i prowadzi zapisy z tych czynności zgodnie z wymaganiami dla danego typu urządzenia. Więcej informacji znajdziesz na stronie UDT dotyczącej kwalifikacji osób.

Konserwator a serwis

To różne rzeczy. Serwis to naprawa i usuwanie awarii, a konserwacja to bieżące utrzymanie maszyny poprzez czynności wymagane instrukcją i przepisami oraz dokumentowanie wykonanych prac. Zakres kwalifikacji określa rozporządzenie z 21 maja 2019 r..

Jedna osoba może robić jedno i drugie, ale procesowo warto to rozdzielić: konserwacja ma być planowana i powtarzalna, a serwis ma być wyjątkiem.

Kiedy konserwator jest kluczowy

Najczęściej w trzech sytuacjach:

• przygotowanie maszyny do badania UDT (żeby nie było odmowy i straty terminu)
• prowadzenie dokumentacji (dziennik konserwacji, księga rewizyjna, protokoły pomiarów)
• utrzymanie harmonogramu konserwacji i terminów UDT (żeby zlecenia nie kolidowały z obowiązkami)

Obowiązki konserwatora UDT

W firmie liczy się to, co robisz realnie i co potem możesz pokazać inspektorowi.

Czynności konserwacyjne

Konserwator wykonuje czynności zgodnie z instrukcją eksploatacji, przy czym dla różnych maszyn zakres jest inny. Szczegóły znajdziesz w ustawie o dozorze technicznym oraz w rozporządzeniu dotyczącym warunków technicznych dozoru.

Dokumentowanie czynności

Kluczowy jest dziennik konserwacji, który prowadzi konserwator, a przechowuje eksploatujący. To właśnie dokumentacja najczęściej powoduje problemy przy badaniach. Więcej informacji znajdziesz na stronie UDT dotyczącej warunków eksploatacji.

Obecność przy badaniach

Badanie może odbywać się w obecności konserwatora, który musi mieć odpowiednie kwalifikacje do danego urządzenia. Więcej informacji znajdziesz na stronie UDT dotyczącej badań.

Przygotowanie maszyny do badania

Eksploatujący ma obowiązek przygotować miejsce i maszynę oraz zapewnić bezpieczne warunki. Inspektor może odmówić badania, jeśli warunki są niewłaściwe lub maszyna jest nieprzygotowana. Szczegóły znajdziesz na stronie UDT dotyczącej obowiązków eksploatującego oraz stronie dotyczącej odmowy wykonania czynności.

Kwalifikacje konserwatora

Konserwator musi mieć zaświadczenia kwalifikacyjne. Szczegóły znajdziesz w rozporządzenia z 21 maja 2019 r.. Więcej informacji znajdziesz na stronie UDT dotyczącej kwalifikacji.

Ważne: nie chodzi o "mieć kogokolwiek". Chodzi o osobę właściwą do konkretnych maszyn.

Dokumentacja i harmonogram

Tu firmy tracą najwięcej czasu, bo dokumentacja UDT często jest rozproszona w kilku miejscach.

Co trzymać w paczce na każdą maszynę

• potwierdzenie kwalifikacji osób (jeśli dotyczy)
• dziennik konserwacji (jeśli wymagany)
• księga rewizyjna i dokumenty urządzenia (jeśli dotyczy)
• protokoły pomiarów (jeśli wymagane)
• zalecenia z poprzednich badań i potwierdzenie realizacji

Harmonogram: dwa poziomy terminów

1. terminy konserwacji (wewnętrzne, cykliczne)
2. terminy UDT (badania okresowe, doraźne - zależnie od maszyny i dozoru)

Jeśli chcesz lepiej przygotować się do badania, zobacz: poradnik o przeglądzie UDT.

Budżet i koszty

Współpraca z konserwatorem to też koszty, które warto planować razem z terminami. Porównaj opłaty: zobacz cennik badań UDT.

Jak ustawić proces w firmie

Cel jest prosty: żadnych niespodzianek.

Minimalny proces, który działa

• jedna osoba w firmie odpowiada za proces (terminy, dokumenty, kontakt)
• każda maszyna ma paczkę dokumentów i status (gotowa/niegotowa do badania)
• konserwator ma jasny zakres: co robi, jak raportuje, gdzie robi wpis
• po każdej czynności jest wpis w dzienniku i aktualizacja terminu kolejnej
• przed każdym badaniem sprawdzasz: dokumenty, przygotowanie maszyny, ludzie, miejsce

Najczęstsze błędy w firmach

• Konserwator "na telefon" bez zakresu i harmonogramu
• Dokumentacja rozproszona: część w biurze, część u operatora, część u innych osób
• Brak dziennika konserwacji lub brak wpisów po czynnościach
• Brak jednej osoby odpowiedzialnej za terminy UDT
• Umawianie badania przed przygotowaniem maszyny (ryzyko odmowy)
• Brak kontroli zaleceń po badaniu
• Mylenie serwisu z konserwacją
• Kwalifikacje "na skróty": osoba bez właściwego zakresu do maszyny

Podsumowanie

Konserwator UDT nie jest "magiczną osobą od papierów", ale elementem procesu utrzymania maszyn i dowodem, że firma eksploatuje sprzęt w sposób uporządkowany. Największy zwrot daje nie "więcej konserwacji", tylko mniej chaosu: paczka dokumentów na maszynę, jeden harmonogram, jeden właściciel procesu i lista konkretnych czynności do wykonania za każdym razem.

Pełny kontekst UDT znajdziesz w: kompleksowy poradnik o badaniach UDT.

Najczęstsze pytania dotyczące konserwatora UDT

Czy każda firma musi mieć konserwatora UDT?

Nie każde urządzenie wymaga konserwatora. To zależy od typu maszyny i przepisów. Jeśli instrukcja eksploatacji lub przepisy wymagają konserwatora, jest on konieczny. Więcej informacji znajdziesz na stronie UDT dotyczącej kwalifikacji osób.

Jakie kwalifikacje musi mieć konserwator?

Konserwator musi mieć zaświadczenia kwalifikacyjne do konserwacji danego typu urządzenia. Szczegóły znajdziesz w rozporządzeniu z 21 maja 2019 r. oraz na stronie UDT dotyczącej kwalifikacji.

Czy konserwator musi być obecny podczas badania UDT?

Badanie może odbywać się w obecności konserwatora. Konserwator musi mieć odpowiednie kwalifikacje do danego urządzenia. Obecność może być wymagana w zależności od zakresu badania.

Co najczęściej powoduje problemy podczas badania?

Najczęstsze problemy to brak dokumentacji, brak dziennika konserwacji i nieprzygotowanie maszyny. Inspektor może odmówić badania, jeśli warunki są niewłaściwe.

Jak prowadzić dokumentację, żeby nie było problemów?

Dziennik konserwacji prowadzi konserwator, a przechowuje eksploatujący. Dokumentacja musi być kompletna i aktualna, dlatego najlepiej trzymać wszystkie dokumenty UDT dla każdej maszyny w jednej paczce.

Jak połączyć konserwację z planowaniem zleceń?

Terminy konserwacji i UDT muszą być w jednym harmonogramie, a maszyny należy blokować w grafiku na dzień konserwacji i badania, żeby uniknąć konfliktów z zleceniami.

Konkretne czynności do wykonania za każdym razem

Używaj per maszyna:

• Mam osobę odpowiedzialną za UDT i konserwację w firmie
• Każda maszyna ma jedną paczkę dokumentów (w tym dziennik konserwacji, jeśli dotyczy)
• Mam potwierdzony zakres kwalifikacji konserwatora do naszych maszyn
• Ustaliliśmy harmonogram konserwacji i sposób raportowania
• Po każdej czynności jest wpis i aktualizacja terminu kolejnej
• Terminy UDT są w jednym miejscu z przypomnieniami
• Zlecenia nie kolidują z terminami konserwacji i UDT (blokady w planie)
• Przed badaniem mam checklistę przygotowania maszyny i dokumentów
• Po badaniu: spis zaleceń, właściciel, termin realizacji, potwierdzenie

Jak wdrożyć to w Dyspozytorze Maszyn

1. Dodaj wszystkie maszyny. Uzupełnij dane i notatki o dokumentacji.
2. Dodaj terminy UDT i konserwacji jako ważne daty z przypomnieniami.
3. Ustal właściciela procesu. Korzystaj z kalendarza i dodawaj zlecenia , blokuj terminy w kalendarzu przed zleceniami.